Przejdź do treści strony
Godło

Instytut Bezpieczeństwa i Zarządzania

Instytut Bezpieczeństwa i Zarządzania

Studenci
Akadamia Pomorska Słupsk
Raport o kryzysie spowodowanym pandemią koronawirusa

Raport o kryzysie spowodowanym pandemią koronawirusa

Instytut Bezpieczeństwa i Zarządzania Akademii Pomorskiej w Słupsku jest współwydawcą „Raportu, o globalnym kryzysie finansowo-gospodarczym spowodowanym pandemią koronawirusa”, który ukazał się nakładem Domu Wydawniczego Elipsa w lutym 2021 r. 

Raport  składa się z dwóch części. Pierwsza część zawiera diagnozę globalnego kryzysu finansowo-gospodarczego zdeterminowanego przez pandemię koronawirusa w obszarze gospodarczym, społecznym, politycznym i geopolitycznym, natomiast część druga – jego prognozę w tych obszarach.

Opracowanie Raportu to inicjatywa obywatelska, koordynatorem całości prac był prof. ucz. dr hab. Paweł Soroka - pracownik naukowy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i koordynator Polskiego Lobby Przemysłowego. 

Część społeczna raportu została opracowana pod kierunkiem merytorycznym  prof. ucz. dr hab. Aleksandry Skrabacz, która jest pracownikiem badawczo-dydaktycznym Instytutu Bezpieczeństwa i Zarządzania AP. Jest równocześnie współredaktorem naukowym raportu.

W pracach nad raportem uczestniczyło 35 niezależnych ekspertów, wśród których są zarówno pracownicy naukowi, jaki praktycy będący menadżerami i przedsiębiorcami. W wyniku pracy tego interdyscyplinarnego zespołu, zostały sformułowane następujące wnioski i rekomendacje dotyczące przeciwdziałania skutkom pandemii koronawirusa w Polsce i na świecie:

  1. Wybuch i rozprzestrzenienie się pandemii z pewnością pokazał duży stopień nieprzygotowania poszczególnych krajów na zagrożenie biologiczne. Zawiodło wiele systemów i elementów. Nie podjęto zawczasu decyzji mających na celu spowolnienie epidemii i lepsze się do niej przygotowanie. Można zakładać, że decydentom zabrakło zaufania do własnych instytucji i odwagi do podejmowania nieszablonowych decyzji, jaka cechować powinna mężów stanu. Z pewnością zabrakło jednak współpracy, najpierw na poziomie międzynarodowym, potem regionalnym, na lokalnym kończąc. 
  2. Dużą rolę w rozprzestrzeniania się epidemii odegrała globalizacja, ale również dezinformacja polegająca na uskutecznianiu obiegu fałszywych teorii – postępująca w niemal geometrycznym tempie i zarażająca, ewolucyjnie nieprzystosowane do ciągłego bycia manipulowanym, umysły – wielokrotnie szybciej niż postęp samej epidemii. Niemniej duże znaczenie miał brak strategicznej, instytucjonalnej komunikacji i woli do skutecznego przeciwdziałania dezinformacji szerzonej w dużej mierze przez algorytmy mediów społecznościowych. 
  3. Epidemia zweryfikowała w dużej mierze instytucje międzynarodowe, której sztandarowym przykładem stała się WHO, jako niespełniające swojej funkcji, nie stanowiące platformy realnej współpracy, niejednokrotnie fasadowe oraz często przesiąknięte wpływami i interesami najsilniejszych państw, jak również aktorów niepaństwowych. Docierając do Europy pandemia obnażyła znaczne nieprzygotowanie państw, decydentów, administracji, systemów bezpieczeństwa i opieki zdrowotnej, a nawet zwykłych obywateli do kryzysu. 
  4. Pandemia koronawirusa odcisnęła silne piętno na sposobie funkcjonowania społeczeństw. W krótkim okresie czasu dzienna liczba osobistych kontaktów międzyludzkich została obcięta często z  kilkuset do kilku. Ludzie zostali zmuszeni do zmiany nawyków, ograniczenia spotkań, rezygnacji z uprawiania sportu, podejmowania hobby, a często nawet do życia w samotności. Wiele osób, w wyniku tego stanu rzeczy, jeszcze większą część swojego czasu alokuje w Internecie. Znaczenie, w czasie pandemii, zwiększyły i tak silne oraz bardzo słabo kontrolowane media społecznościowe, przyczyniając się do licznych negatywnych zjawisk takich jak przyspieszenie i rozpowszechnianie się fake news, zacieśnianie się baniek informacyjnych, powodujących utrwalanie nabytych przekonań, a w konsekwencji mniejsze zrozumienie dla ludzi mających inne poglądy, co przełożyło się na zwiększenie podziałów społecznych. 
  5. Pandemia była czynnikiem wymuszającym przyspieszenie umiejętności cyfrowych dużej części społeczeństwa oraz cyfryzacji wielu usług, handlu, opieki zdrowotnej oraz edukacji. Wymusiła wiele rozwiązań, które spowodowały ułatwienia administracyjne ograniczając do minimum konieczność wizyty w urzędach, sądach i przychodniach. Stanowiła też moment przełomowy w społecznej akceptacji telepracy, w krótkim czasie upowszechniając ją do granic możliwości fizycznych i organizacyjnych. Należy zatem oczekiwać, że w postpandemicznym świecie, pojawi się po jakimś czasie zwiększone zapotrzebowanie na pracę, które w dużej części będzie wypełnione przez robotyzację postępującą w ramach trzeciej fali industrializacji.
  6. Pandemia utrwali znaczenie cyberbezpieczeństwa oraz umocni rolę państwa, w tym w gospodarce przez możliwe nacjonalizacje i interwencje. Zerwanie łańcuchów logistycznych i ograniczania w eksporcie deficytowych towarów spowodowało konieczność zapewnienia samowystarczalności w wielu dziedzinach uznawanych za kluczowe dla bezpieczeństwa państwa. 
  7. Wdrażanie w niemal wszystkich państwach licznych elementów kontroli społecznej, ograniczania praw konstytucyjnych, obywatelskich, a nawet człowieka niesie ze sobą duże niebezpieczeństwo ich zachowania po ustąpieniu epidemii. W państwach o nieutrwalonych standardach demokratycznych może to powodować fasadowość demokracji lub utrwalanie autorytarnych rządów.
  8. Pierwsze miesiące kryzysu definitywnie zakończyły rynek pracownika. Jednocześnie dane dotyczące wpływów finansowych z dwóch kryzysowych kwartałów wyraźnie wskazują, że uderza on nie tylko w budżety centralne, ale jeszcze mocniej w dochody samorządów i dużej części przedsiębiorców, co dotkliwie przełoży się na spadek inwestycji. Stosowane do tej pory środki zaradcze, mające pomóc wielu sektorom gospodarki, w większości przypadków nie przyniosły trwałego efektu ekonomicznego, a raczej spowodowały odsunięcie problemów w czasie.
  9. Pandemia COVID-19 w 2020 r. ma również implikacje geopolityczne. Przede wszystkim stawia pod znakiem zapytania światową dominację Stanów Zjednoczonych uwypuklając ułomności we wpływaniu na oblicze świata przez to państwo. Obecny kryzys, mimo że nie stanowi punktu zwrotnego w polityce globalnej, to jednak przyśpiesza pewne kierunki zmian w ramach międzynarodowego układu sił polityczno-ekonomicznych. W tej optyce wyraźnie zwiększa się potęga Chin, które będą coraz śmielej kontestować hegemonię USA.
  10. Przeciągająca się pandemia może podważyć ekonomiczną siłę głównych gospodarek Unii Europejskiej, co odbije się prawdopodobniej jeszcze mocniej na gospodarkach od nich zależnych. Pandemia ostatecznie może pogrążyć w chaosie słabe państwa, co potencjalnie skutkować będzie rozlaniem się niestabilności na całe regiony i wywoływać ruchy migracyjne.

Zapraszamy do całościowego zapoznania się z tą publikacją.

 

 

Znajdziesz nas tutaj